خانه

ب: پس ربط موضوع به «مدل» چيست؟

الف: اجازه دهيد پاسخ قبلی خود را اصلاح کنم، «تعبير کردن» يعنی به جای واژه‌ها، اشياء و روابط داخل مدل را قرار دهيم.

ب: يعنی هرجور که بخواهيم می‌توانيم اشياء و روابط را جای واژه‌ها قرار دهيم؟

الف: بله. به شرط آن که اسامی به اشياء و محمول‌ها به رابطه‌ها نگاشته شود.

ب: مگر واژه‌ها معانی واحد و مشخص ندارند؟!

الف: اصالت معنا برای واژه‌ها در دورانی که منطق ارسطویی حاکم بود وجود داشت. فرض بر اين بود که واژه‌ها مفهومی واحد را برای همگان تداعی ايجاد می‌کند. اما در واقع چنين نيست و ممکن است مفاهيم در ذهن افراد مختلف متفاوت باشد. در مفاهيم عينی اين تفاوت کمتر است. اما در مفاهيم ذهنی اختلافات بسيار اثرگذار است.

ب: فضای وحشتناکی را ترسيم می‌کنيد. اگر در معانی واژه‌ها اشتراک نظری وجود نداشته باشد به اين معنی است که درک مشترکی هم وجود ندارد. فقدان درک مشترک مانعی جدی برای ارتباط نوع بشر است.

ب: اگر امکان دارد با يک مثال مفهوم مدل را شرح دهيد.

الف: البته. آيا با مفاهيم نقطه، خط، پاره خط، توازی و ... آشنا هستيد؟

ب: هر کس با هندسه آشنا باشد با اين مفاهيم را می‌شناسد.

الف: «خط راست» چيست؟

ب: «خط راست» خطی است که به صورت مستقيم از دو طرف تا بينهايت ادامه يافته است.

ب: البته ما از هندسه اقليدسی کاملاً فاصله گرفته‌ايم.

الف: اگر در زمان اقليدس مردم می‌دانستند زمين گرد است و مسطح نيست، شايد اقليدس بديهيات هندسه را به شکل ديگری تنظيم می‌کرد. همچنين اکنون اگر به يک کشاورز بگوييم که «زمينی که روی آن کشت و کار می‌کنی مربع اقليدسی نيست بلکه بخشی از سطح منحنی است و زوايای قائمه آن با زوايای قائمه اقليدسی متفاوت است»، ممکن است پاسخ شما را به جای زبان با بيل بدهد.

ب: می‌خواهم مدل کروی را تغيير دهم و آن را به به يک نيم کره محدود کنم. با اين تغيير اصل اول هندسه اقليدسی درست در می‌آيد. يعنی بين هر دو نقطه از اين مدل فقط يک خط پاره خط راست وجود خواهد داشت. با اين کار مشکل مطرح شده رفع می‌شود.