خانه
سری مکلورن
سری مکلورن ( Maclaurin Series ) چیست؟
سری مکلورن همان سری تیلور حول نقطه $ x=0 $ است. بنابراین تعریف زیر را برای آن خواهیم داشت:
تعریف سری مکلورن:
فرض کنید $ f(x) $ یک تابع حقیقی است که در نقطه $ x = 0 $ بینهایت بار مشتق پذیر میباشد. سری مکلورن تابع $ f(x) $ را در نقطهی $ x = 0 $ به صورت زیر ارائه میدهد:
$ \sum_{n=0}^{\infty} f^{(n)} (0) \frac{x^{n}}{n!} = f(0) + f^{\prime} (0) x + f^{\prime\prime} (0) \frac{x^{2}}{2!} + f^{(3)} (0) \frac{x^{3}}{3!} + \cdots + f^{(3)} (0) \frac{x^{3}}{3!} + \cdots $
که به آن سری مکلورن تابع $ f(x) $ میگوییم.
توجه داشته باشید که در فرمول بالا، $ f^{(n)} (0) $ به معنی مشتق $ n $م تابع $ f(x) $ در نقطهی $ x = 0 $ است.
به سری مکلورن، بسط مکلورن نیز گفته میشود.
روش محاسبه سری مکلورن:
برای محاسبه سری مکلورن یک تابع، ابتدا مقدار تابع را در نقطه $ x=0 $ به دست میآوریم. سپس مشتق تابع را گرفته و مقدار مشتق را در نقطه $ x=0 $ محاسبه میکنیم. پس از آن به ترتیب مشتق مرتبه دوم و سوم و ... را در نقطه $ x=0 $ محاسبه می کنیم. سپس مقادیر به دست آمده را در فرمول بالا جایگذاری کرده و بسط مکلورن تابع به دست خواهد آمد.
اکنون با یک مثال به خوبی روش کار را ببینیم.
مثال: بسط مکلورن تابع $ \cos x $ را به دست آورید.
حل: در این مثال $ f(x) = \cos x $. ابتدا مقدار تابع در این نقطه را محاسبه می کنیم و سپس مشتقات تابع را در این نقطه حساب میکنیم.
$ f(x) = \cos x \Longrightarrow f (0) = \cos (0) = 1 $
$ f(x) = \cos x \Longrightarrow f^{\prime} (x) = - \sin (x) \Longrightarrow f^{\prime} (0) = - \sin (0) = 0 $
$ f^{\prime}(x) = - \sin (x) \Longrightarrow f^{\prime\prime} (x) = - \cos (x) \Longrightarrow f^{\prime\prime} (0) = - \cos (0) = -1 $
$ f^{\prime\prime}(x) = - \cos (x) \Longrightarrow f^{(3)} (x) = \sin (x) \Longrightarrow f^{(3)} (0) = \sin (0) = 0 $
$ f^{(3)}(x) = \sin (x) \Longrightarrow f^{(4)} (x) = \cos (x) \Longrightarrow f^{(4)} (0) = \cos (0) = 1 $
و به همین ترتیب مشتق مراتب بالاتر در نقطه $ x = 0 $ به صورت زیر تکرار خواهد شد:
$ f^{(5)} (0) = 0 , f^{(6)} (0) = -1 , f^{(7)} (0) = 0 , f^{(8)} (0) = 1 , f^{(9)} (0) = 0 , \cdots $
بنابراین سری مکلورن تابع $ \cos x $ با جایگذاری مقادیر فوق در فرمول، به صورت زیر خواهد بود:
$ \begin{align*} \sum_{n=0}^{\infty} f^{(n)} (0) \frac{x^{n}}{n!} &= f(0) + f^{\prime} (0) x + f^{\prime\prime} (0) \frac{x^{2}}{2!} + f^{(3)} (0) \frac{x^{3}}{3!} + \cdots \\ &= 1 + 0 \times x - 1 \times \frac{x^{2}}{2!} + 0 \times \frac{x^{3}}{3!} + 1 \times \frac{x^{4}}{4!} + 0 \times \frac{x^{5}}{5!} \\ & \qquad - 1 \times \frac{x^{6}}{6!} + 0 \times \frac{x^{7}}{7!} + 1 \times \frac{x^{8}}{8!} + 0 \times \frac{x^{9}}{9!} - \cdots \\ & = 1 -\frac{x^{2}}{2!} + \frac{x^{4}}{4!} - \frac{x^{6}}{6!} +\frac{x^{8}}{8!} - \cdots \end{align*} $
این چندجملهای سری مکلورن تابع $ \cos x $ میباشد. هرچه تعداد مراتب مشتق را بیشتر کنیم، دقت تخمین سری بیشتر خواهد شد و منحنی چندجملهای بر منحنی تابع منطبقتر خواهد شد. نمودار این چندجملهای را به ازای درجههای مختلف در زیر مشاهده میکنید.

تمرین ۱: سری مکلورن تابع $ f(x) = \tan x $ بیابید.
تمرین ۲: سری مکلورن تابع $ f(x) = \cot x $ بیابید.
در مطالب بعدی، سری مکلورن تعدادی از توابع خاص را با هم محاسبه خواهیم کرد. با ما همراه باشید.
ریاضی, دنباله و سری, سری تیلور, سری مکلورن
- بازدید: 7972
چگونه سری مکلورن تابع sin (x) را محاسبه کنیم؟
چگونه سری مکلورن تابع $ \sin (x) $ را محاسبه کنیم؟
محاسبه سری مکلورن تابع $ \sin (x) $ به سادگی از طریق تعریف انجام میشود. بنابراین مشتقات تابع را به صورت زیر محاسبه میکنیم.
روش محاسبه سری مکلورن تابع $ \sin (x) $ :
برای محاسبه سری مکلورن تابع $ \sin x $ ، ابتدا مقدار تابع را در نقطه $ x=0 $ به دست میآوریم. سپس مشتق تابع را گرفته و مقدار مشتق را در نقطه $ x=0 $ محاسبه میکنیم. پس از آن به ترتیب مشتق مرتبه دوم و سوم و ... را در نقطه $ x=0 $ محاسبه می کنیم. سپس مقادیر به دست آمده را در فرمول سری مکلورن جایگذاری کرده و سری (بسط) مکلورن تابع به دست خواهد آمد.
$ f(x) = \sin x \Longrightarrow f (0) = \sin (0) = 0 $
$ f(x) = \sin x \Longrightarrow f^{\prime} (x) = \cos (x) \Longrightarrow f^{\prime} (0) = \cos (0) = 1 $
$ f^{\prime}(x) = \cos (x) \Longrightarrow f^{\prime\prime} (x) = - \sin (x) \Longrightarrow f^{\prime\prime} (0) = - \sin (0) = 0 $
$ f^{\prime\prime}(x) = - \sin (x) \Longrightarrow f^{(3)} (x) = -\cos (x) \Longrightarrow f^{(3)} (0) = -\cos (0) = -1 $
$ f^{(3)}(x) = - \cos (x) \Longrightarrow f^{(4)} (x) = -(- \sin (x)) = \sin x \Longrightarrow f^{(4)} (0) = \sin (0) = 0 $
و به همین ترتیب مشتق مراتب بالاتر در نقطه $ x = 0 $ به صورت زیر تکرار خواهد شد:
$ f^{(5)} (0) = 1 , f^{(6)} (0) = 0 , f^{(7)} (0) = -1 , f^{(8)} (0) = 0 , f^{(9)} (0) = 1 , \cdots $
بنابراین سری مکلورن تابع $ \sin x $ با جایگذاری مقادیر فوق در فرمول، به صورت زیر خواهد بود:
$ \begin{align*} \sum_{n=0}^{\infty} f^{(n)} (0) \frac{x^{n}}{n!} &= f(0) + f^{\prime} (0) x + f^{\prime\prime} (0) \frac{x^{2}}{2!} + f^{(3)} (0) \frac{x^{3}}{3!} + \cdots \\ &= 0 + 1 \times x +0 \times \frac{x^{2}}{2!} -1 \times \frac{x^{3}}{3!} +0 \times \frac{x^{4}}{4!} + 1 \times \frac{x^{5}}{5!} \\ & \qquad + 0 \times \frac{x^{6}}{6!} -1 \times \frac{x^{7}}{7!} +0 \times \frac{x^{8}}{8!} + 1 \times \frac{x^{9}}{9!} + \cdots \\ & = x -\frac{x^{3}}{3!} + \frac{x^{5}}{5!} - \frac{x^{7}}{7!} +\frac{x^{9}}{9!} - \cdots \end{align*} $
بنابراین چندجملهای سری مکلورن تابع $ f(x) = \sin x $ به صورت زیر میباشد:
$ \boxed { \sin x = x -\frac{x^{3}}{3!} + \frac{x^{5}}{5!} - \frac{x^{7}}{7!} +\frac{x^{9}}{9!} - \cdots = \sum_{n=0}^{+\infty} (-1)^n \frac{x^{2n + 1}}{(2n+1)!} } $
ریاضی, دنباله و سری, سری تیلور, سری مکلورن
- بازدید: 8842
چگونه سری مکلورن تابع e^x را محاسبه کنیم؟
چگونه سری مکلورن تابع $ e^x $ را محاسبه کنیم؟
محاسبه سری مکلورن تابع $ e^x $ به سادگی از طریق تعریف انجام میشود. ببینید:
روش محاسبه سری مکلورن تابع $ e^x $ :
مانند مثالهای قبل برای محاسبه سری مکلورن تابع نمایی $ f(x) = e^x $ ،ابتدا مقدار تابع را در نقطه $ x=0 $ به دست میآوریم. سپس مشتق تابع را گرفته و مقدار مشتق را در نقطه $ x=0 $ محاسبه میکنیم. پس از آن به ترتیب مشتق مرتبه دوم و سوم و ... را در نقطه $ x=0 $ محاسبه می کنیم. سپس مقادیر به دست آمده را در فرمول سری مکلورن جایگذاری کرده و بسط سری مکلورن تابع $ f(x) = e^x $ به دست خواهد آمد.
$ f(x) = e^x \Longrightarrow f (0) = e^0 = 1 $
$ f(x) = e^x \Longrightarrow f^{\prime} (x) = e^x \Longrightarrow f^{\prime} (0) = e^0 = 1 $
$ f^{\prime}(x) = e^x \Longrightarrow f^{\prime\prime} (x) = e^x \Longrightarrow f^{\prime\prime} (0) = e^0 = 1 $
$ f^{\prime\prime}(x) = e^x \Longrightarrow f^{(3)} (x) = e^x \Longrightarrow f^{(3)} (0) = e^0 = 1 $
$ f^{(3)}(x) = e^x \Longrightarrow f^{(4)} (x) = e^x \Longrightarrow f^{(4)} (0) = e^0 = 1 $
و به همین ترتیب، چون مشتق تابع نمایی با خودش برابر است، لذا مشتق مراتب بالاتر در نقطه $ x = 0 $ همگی برابر با $ 1 $ خواهد شد:
$ f^{(5)} (0) = 1 , f^{(6)} (0) = 1 , f^{(7)} (0) = 1 , f^{(8)} (0) = 1 , f^{(9)} (0) = 1 , \cdots $
بنابراین سری مکلورن تابع $ e^x $ با جایگذاری مقادیر فوق در فرمول، به صورت زیر خواهد بود:
$ \begin{align*} \sum_{n=0}^{\infty} f^{(n)} (0) \frac{x^{n}}{n!} &= f(0) + f^{\prime} (0) x + f^{\prime\prime} (0) \frac{x^{2}}{2!} + f^{(3)} (0) \frac{x^{3}}{3!} + \cdots \\ &= 1 + 1 \times x + 1 \times \frac{x^{2}}{2!} + 1 \times \frac{x^{3}}{3!} + 1 \times \frac{x^{4}}{4!} + 1 \times \frac{x^{5}}{5!} \\ & \qquad +1 \times \frac{x^{6}}{6!} + 1 \times \frac{x^{7}}{7!} + 1 \times \frac{x^{8}}{8!} + 1 \times \frac{x^{9}}{9!} + \cdots \\ & = 1 +x + \frac{x^{2}}{2!} + \frac{x^{3}}{3!} + \frac{x^{4}}{4!} +\frac{x^{5}}{5!} +\cdots \end{align*} $
بنابراین چندجملهای سری مکلورن تابع $ f(x) = e^x $ به صورت زیر میباشد:
$ \boxed{ e^x = 1 +x + \frac{x^{2}}{2!} + \frac{x^{3}}{3!} + \frac{x^{4}}{4!} +\frac{x^{5}}{5!} +\cdots } $
- بازدید: 9972
چگونه سری مکلورن تابع sin (x^2) را محاسبه کنیم؟
چگونه سری مکلورن تابع $ \sin (x^2) $ را محاسبه کنیم؟
محاسبه سری مکلورن تابع $ \sin (x^2) $ از طریق تعریف سری مکلورن و محاسبه مشتقات هر مرحله، کار بسیار محاسباتی و زمانبر و است. بنابراین ما روش زیر را پیشنهاد میکنیم. آیا سری مکلورن تابع $ \sin x $ را میدانید؟ اگر نمیدانید ابتدا مطلب « چگونه سری مکلورن تابع sin (x) را محاسبه کنیم؟» را مشاهده کنید.
روش محاسبه سری مکلورن تابع $ \sin (x^2) $:
برای محاسبه سری مکلورن تابع $ \sin (x^2) $ ، از سری مکلورن تابع $ \sin x $ استفاده میکنیم. در این تابع تغییر متغیر $ x = t^2 $ را قرار میدهیم. بنابراین کافی است در سری مکلورن تابع $ \sin x $ ، به جای $ x $ ، قرار دهیم $ x^2 $ . بنابراین خواهیم داشت :
$ \begin{align*} \sin (x^2) & = x^2 -\frac{(x^2)^{3}}{3!} + \frac{(x^2)^{5}}{5!} - \frac{(x^2)^{7}}{7!} +\frac{(x^2)^{9}}{9!} - \cdots \\ & = x^2 -\frac{x^{6}}{3!} + \frac{x^{10}}{5!} - \frac{x^{14}}{7!} +\frac{x^{18}}{9!} - \cdots \\ & = \sum_{n=0}^{+\infty} (-1)^n \frac{x^{4n + 2}}{(2n+1)!} \end{align*} $
ریاضی, دنباله و سری, سری مکلورن
- بازدید: 4824